(1929-2007)
II
ĐIẾU VĂN
LỜI TIỄN BIỆT
CỦA TỔNG HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM TẠI HOA KỲ
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch Chư Tôn Trưởng Lăo Ḥa Thượng chứng minh
Kính bạch Chư Tôn Thiền Đức Tăng Ni
Kính thưa quư vị quan khách
Kính thưa toàn thể Phật Tử
Chỉ trong giây lát ngắn ngủi nữa thôi, Lễ Trà Tỳ Nhục Thân Đại Lăo Ḥa Thượng sẽ được tiến hành, để cho thân cát bụi trả lại nguồn xưa, để cho đóa hoa tâm trở về với Pháp thân bất diệt, chúng con xin thay mặt Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, xin có mấy lời tiễn biệt kính dâng lên bậc Thầy cao cả mà một đời đă gần gũi với chúng con.
Kính bạch Giác Linh Ḥa Thượng,
Nhớ giác linh xưa, từ miền núi Ngự sông Hương trầm mặc, dưới bóng những chùa tháp cố đô, Ôn thọ thân phàm bên đồi Nam Giao cao địa xa cách hồng trần. Mười tuổi theo mẹ theo cậu xuất gia với Ngài Quảng Huệ, chọn Thiên Minh làm chốn tu, nương Báo Quốc làm chỗ học, bước vào con đường thanh thoát theo Thầy xưa, bạn mới.
Sẵn nền nếp trong gia tộc đă nhiều đời thâm tín Phật Pháp, bà con nội ngoại đang có các bậc thạc đức trong rừng thiền của Huế đô trác tích, tuy tuổi dưới hai mươi mà giới đức đă uy nghi, trọng nhiệm gánh vác Phật sự già lam đă được phân phó, giới đàn Báo Quốc viên thành cho chí xuất trần, kẻ hành nhân đă được cầm đèn măn-giác, thắp sáng lẽ huyền-không.
Thiên Minh Tự là chốn quy tụ giới văn nghệ cố đô một thời cho nên hồn thơ Huyền Không đă từ tuổi thanh xuân mà tỏa rạng để cho thơ đó thiên thu c̣n măi cho người. Sự nghiệp trước tác, dịch thuật của Ôn trong hơn 20 tác phẩm như vết tích tri thức in đậm trên các giảng đường đại học từ Tokyo đến Saigon, Huế rồi Vạn Hạnh... đă là những quà tặng cần thiết của một tâm hồn học giả. Nhưng thơ của Ôn, những tâm bút trải rộng tấm ḷng của Ôn mới đích thực là trái-tim-cuộc-sống rất đại lượng từ bi mà Ôn đă tận hiến cho Quê Hương Đất Nước, cho Đạo Pháp, Con Người.
Văn hóa và giáo dục là những lĩnh vực mà Ôn ước mơ phụng sự, tận tụy hiến dâng để cho ḷng Đạo thêm thanh cao, cho ḷng Đời thêm sáng đẹp. Biết bao thế hệ đă được thừa ân giáo dưỡng, cả trong đạo ngoài đời. Có biết bao cơ sở lịch sử, chùa chiền đă mượn đường kim mối chỉ của Ôn để vá lại những đường rách từ những dâu biển thời gian. Cứ thế, trọn một đời Ôn gắn liền với tâm nguyện làm đẹp Lịch Sử, làm đẹp Văn Hóa, làm đẹp những Ngôi Chùa, làm đẹp những mái nhà Tâm Linh khắp mọi nơi, mọi chốn. Những chức vị mà Ôn đă phương tiện hành xử trong Đạo ngoài Đời cũng chỉ để chuyền thêm máu cho một trái tim đă nguyện sống một đời phụng sự.
Năm 1978, Ôn từ giă quê hương bất hạnh, bắt đầu những tháng ngày nương thân đất trích, vẫn miệt mài nối tiếp chí nguyện hành hoạt v́ Nước v́ Người. Từ đó, Giáo Hội Liên Hữu Phật Giáo Việt Nam rồi Tổng Hội PGVN tại Hoa Kỳ được khai sinh và Ôn, một lần nữa, đă xă thân gánh vác trọng nhiệm. Với cuộc đời lưu dân, nhu cầu tâm linh vô cùng bức thiết. Ở đâu có mời thỉnh, Ôn đều hoan hỷ viếng thăm. Ở đâu có khó khăn, Ôn đều lân mẫn hiện diện. Trên đôi vai của Ôn đă từng chất đầy gánh nặng. Việc có khi thành khi bại, nhân tâm có lúc thuận lúc nghịch, Phật Sự cũng nhiều trợ duyên mà cũng lắm oan trái. Nhưng, chỉ với nụ cười, Ôn tự nguyện cưu mang tất cả, để cho chúng con được nhẹ nhàng đi tới.
Mấy mươi năm chúng con được cơ duyên cùng làm việc dưới sự che chở bảo bọc của Ôn, chúng con đă âm thầm thọ lănh rất nhiều sự chỉ giáo từ nguồn ân đức vô tận của Ôn:
• Đó là - ḷng yêu Đạo yêu Đời lúc nào cũng sáng trong như đèn trăng tỏa giữa ḷng trời đêm thu vằng vặc.
• Đó là - từ tâm mở rộng tới vô biên để đủ sức dung thứ và tiếp dẫn mọi người không phân biệt gần xa, không chia cách, ngăn trở.
• Đó là - Oan ức không cần biện bạch, mà lúc nào cũng sẵn sàng lân mẫn xót thương và tha thứ, vui vẻ mà hứng chịu mọi phiền năo đến từ mọi phía dẫu ḿnh chỉ có thiện tâm...
• Đó là - Hăy cứ âm thầm mà hoạt động, tùy duyên mà bất biến – bất biến mà tùy duyên, không để ḷng hiềm khích với ai, đem vô tâm mà hành sự, để cho đến đi vô ngại và để lúc nào cũng giữ ǵn được mạng mạch của Chư Tổ mà tùy nguyện phụng sự chúng sanh.
Chúng con kính nguyện sẽ ǵn giữ tất cả những ǵ cao đẹp nhất nơi con người và tâm huyết của Ôn đă thể hiện giữa đời, đă ở sâu trong ḷng chúng con, và đă tung răi giữa muôn ḷng Phật Tử. Thương kính Ôn, chúng con nguyện sống và thủy chung tiếp nối chí nguyện của Ôn, cho những bông hoa đẹp đẽ c̣n măi nở giữa vườn Đời, cho nhân gian c̣n biết được rằng, đă có một bậc Thầy mang từ tâm vô lượng với chí nguyện không sờn, mượn tấm thân huyễn phù du mà tác hành Phật Sự.
Bây giờ, nơi Niết Bàn chơn như bất diệt mà Ôn vừa b́nh an hội nhập, chúng con xin ngưỡng vọng trông theo, cầu cho được một ngàn thu vang bóng, cho thỏa ḷng chờ của muôn kiếp hậu lai.
Chúng con xin bái biệt Đại Lăo Ḥa Thượng.
HT. THÍCH TỊNH TỪ
đọc trong Lễ Truy Niệm
trước giờ Trà Tỳ
ĐIẾU VĂN TƯỞNG NIỆM
ĐẠI LĂO H̉A THƯỢNG THÍCH MĂN GIÁC
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Ngưỡng bạch giác linh Ḥa Thượng,
Dẫu biết ba cơi bốn đại đều không, từ phương xa nghe tin Người thị tịch, chúng con không khỏi bàng hoàng cảm nghe đất trời bặt tiếng, rừng thu phong sờ sững lá vàng im. Gió tạnh, mây ngừng, khơi niềm tiếc nuối. Cảm niệm ân Người mà chưa từng báo đáp; lời chưa tỏ nay trở thành bài truy niệm; hạn kỳ bái kiến vấn an, chừ là lễ truy tiến. Nặng ḷng tiếc thương, chỉ biết cúi đầu phủ phục bên kim quan thiên
cổ; đem lời hữu hạn kính tiễn Người về nơi “Không bến hạn”.
Thế sự phù hư huyễn ảo, Người làm thân lữ khách ghé qua hẳn không màng lưu chi dấu tích, nhưng đàn hậu học chúng con làm sao quên được ân sâu đức lớn.
Thế nên, nếu người đă:
Trong cảnh huyễn thị hiện thân huyễn
Dùng pháp huyễn độ chúng sanh huyễn
Th́ chúng con cũng:
Theo vếát huyễn ghi những lời huyễn
Trong cơi mộng lưu hành trạng chiêm bao.
Đốt nén hương tâm, tạc dạ truy niệm:
Người chọn sinh vào chốn cố đô
Xuất thân gia tộc thâm tín Tam Bảo
Lại phước duyên có nhiều thân quyến
Từng là những bậc thạc đức cao tăng
Quảng Trị, Thừa Thiên, linh địa Phật gia thiền phổ
Con nhà tông thiếu thời đă tung cánh
Học làm Phật cho thỏa chí siêu phương
Trí Thủ tiền bối đưa chân, Quảng Huệ Bổn Sư d́u dắt
Thiên Minh tự: đồng chơn nhập đạo
Thuyền Tôn giới đàn: đắc pháp Sa-di
Báo Quốc giới đàn: tiếp thọ Cụ-túc
Đạo hiệu Huyền Không, từ đây hưng phấn
Cũng là bút hiệu của một thi tài thời danh sáng chói
Cần tu đạo hạnh, hai mươi mốt tuổi đảm nhận trụ tŕ Thiên Minh
Giảng sư hoằng pháp, hội trưởng Phật Học Cao Nguyên
Du học năm năm, đỗ bằng tiến sĩ Nhật Bản
Về nước giảng dạy, Văn Khoa Sài-g̣n với Huế
Nơi Đại Học Vạn Hạnh lại đảm trách Khoa trưởng Phật Học và Triết học Đông phương
Về sau c̣n đảm nhận Phó viện trưởng Điều hành
Tận lực tận tâm, góp phần đáng kể cho văn hóa giáo dục
Cũng không quên chung sức chăm lo xây dựng Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất: Quyền Tổng Vụ Trưởng Thanh Niên, rồi lại Tổng Vụ trưởng Văn Hóa
Tiếp thu tinh hoa xứ người cùng nội lực tâm linh truyền thống
Người thao thức một đời cho văn hóa giáo dục Phật Giáo và nước nhà
Vận sức đem tài đi vào văn học nhân gian
Viết sách, làm thơ, danh bút một thời lừng lẫy
Mái chùa xưa
Hồn dân tộc
Khẳng định nguồn cội muôn đời của tổ tông trước thế cuộc đảo điên và bảo lốc tây phương tàn phá.
Tùy duyên hóa độ, Người phải đành ḷng ly hương “vắng bóng chùa”
Nơi xứ người chống thiền trượng để xiển dương tổ nghiệp tông môn
Kế thừa Viện Chủ Chùa Việt Nam, tiếp chúng độ tăng phần tư thế kỷ
Lập Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ, Người là đại thọ tùng lâm, qui tụ hàng trăm Tăng Ni và tự viện gần xa
Một ḷng v́ đạo v́ đời, trải bao nhục nhằn cay đắng
Vẫn an ḥa, luôn nở nụ cười bao dung
Huyền Không, Huyền Không,
Hồn thơ ấp ủ bao t́nh đạo
Tiếng ḷng tỏa ấm “Hương trần gian”
Từ bi gieo rắc muôn lời đẹp
Hỷ xả xua tan ngàn ư ma
Đă kết “Không gian thành chiếc áo”
Th́ có đâu “Kẻ lữ hành cô độc” trên dặm dài viễn ly
Măn địa hằng sa lạc-hoa tụ
Giác chúng ṭng tâm phương-thảo quy.
Sinh tử vẽ bày cơn đại mộng
Có-không, c̣n mất có thật đâu!
“Mây trắng thong dong” về cố quận
Ngh́n năm vẫn tỏa bóng thanh lương.
Nam mô từ Lâm Tế chánh tông, tứ thập tứ thế, húy thượng Nguyên hạ Cao, tự Măn Giác, hiệu Huyền Không, giác linh Đại Lăo Ḥa Thượng thùy từ chứng giám.
Hội Đồng Điều Hành
Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải Ngoại tại Canada
HƯƠNG NGỮ*
- Việt Nam Phật Giáo Thống Nhất Giáo Hội Đại Pháp Sư
- Toàn Mỹ Quốc Việt Nam Phật Giáo Tổng Hội Hội Chủ
Bài Hương Ngữ kính dâng lên Ngài Đại Tăng Chánh Thích Mãn Giác
Cung Duy:
Ngài Đại Tăng Chánh Thích Mãn Giác,
tư chất vốn thần tú,
Đạo nhãn thật mênh mông thâm áo
Nghĩa Tam Tạng,
hóa thân Đức Di Đà,
vượt qua bao nhiêu gian khổ,
sông núi cách muôn trùng,
xả thân độ chúng sanh.
Chúng ta kẻ phàm phu mê muội,
nay được nhờ ân đức đó,
thoát khỏi biển sanh tử,
vãng sanh cõi Tịnh Độ.
Thảy nhờ ơn từ huấn,
Đại Tăng Chánh Thích Mãn Giác.
Cẩn khấu Giác Linh Tiền,
ngưỡng phụng ân đức Tôn Sư,
cầu nguyện trong tiếng niệm,
hồng danh A Di Đà Phật,
tỏa sáng ngời vạn đức,
thường dẫn dắt chúng sanh.
Thề đến cõi An dưỡng
Nguyện trở lại Ta bà
Độ hết thảy trời người
Mong đức từ vô hạn
Muôn kiếp báo từ ân.
Ngày 21 tháng 10 năm 2006
Tổng Giám Trung Tâm Khai Giáo Tịnh Độ Tông Bắc Mỹ
Kính Bái
YAMAMOTO YUKI
* Tàn Mộng Tử dịch
LỜI TIỄN ÔN
California,
Chiều 15 tháng 10 năm 2006
Ôn không c̣n nữa!
Bây giờ ta mới
hiểu ra
Phù hư ảo mộng hằng sa kiếp người
C̣n đây giọt lệ cuối rơi
Trần gian xin hứng cuộc đời xin mang.
(Huyền Không thi sĩ)
Trong chúng ta, với tuổi tác và cương vị của mỗi người, chắc là không ai mà không biết đến Ḥa Thượng Thích Măn Giác:
Ngài là một tăng sĩ suốt đời cống hiến thật nhiều cho Đạo Pháp và Dân Tộc.
78 năm qua,
không những Ḥa Thượng đă cho chúng ta nhiều bài học về giáo lư Phật Đà mà chúng
ta c̣n t́m thấy nơi Thầy những nguồn Thơ thiền vị qua Huyền Không thi sĩ. H́nh
ảnh của Ḥa Thượng là những bóng râm lớn tuyệt diệu để hàng hậu tấn và Phật tử
nương nhờ.
Ngưỡng bái bạch giác linh Ôn;
Là thế hệ sau Ôn, nhưng được may mắn gần gũi Ôn nhiều nơi đâu đó – Đà Lạt, Sài G̣n, Huế, Quảng Trị, Đà Nẳng…hay bốn vùng chiến thuật, với những bữa cơm đạm bạc, với những mẫu chuyện thật Đạo vị và t́nh người, cuộc sống của Ôn quả thật giản đơn, b́nh dị, nhưng không thiếu hương vị nghệ sĩ. Những h́nh ảnh tuyệt vời của Ôn đă cho con nhiều ấn tượng thật sâu sắc không bao giờ quên được.
78 năm lặng lẽ trôi đi, ở đâu đây, những khi Ôn ban đạo từ, đọc diễn văn, hoặc thuyết giảng th́ đó đều là những Thông Điệp kỳ diệu, ngọt ngào đầy sức sống đạo.
78 năm, người đi trên cát bụi, cội nguồn 1 tăng sĩ, 1 thi sĩ…Ôn không bận ḷng về cỏi đời giả tạm và đầy chướng duyên.
78 mùa xuân trôi đi, Ôn-Thi Sĩ Huyền Không đă đạt đến nguồn thiền thanh thoát bao la bất tân với ṿng chu kỳ thật đậm nét: “Vũ trụ muôn đời vẫn mới tinh”
Từ đây, tiễn chân Ôn!
Nhất tâm nguyện cầu giác linh Ôn an nhiên miền lạc cảnh.
Nam Mô Tiếp Dẫn
Đạo Sư A Di Đà Phật
Đảnh lễ Giác Linh Ôn
Thích Hạnh Đạo Sa Môn
Chùa Phổ Đà
5110 W. Hazard Ave.
Santa Ana, CA 92703. Tel: (714) 554-9785
Email:
phodatemple@yahoo.com
CẢM NIỆM CỦA ĐẠI CHÚNG
CHÙA THIÊN MINH HUẾ
Phật lịch 2550, Thiên Minh
Huế ngày 17 tháng 10 năm 2006
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Kính bạch Ban Tang Lễ Cố Ḥa Thượng Thích Măn Giác – Hội Chủ Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ – Nguyên Trú tŕ Chùa Thiên Minh, Huế!
Chúng con vô cùng xúc động khi được tin Ḥa Thượng Thích Măn Giác – Hội Chủ Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ – Viện Chủ Chùa Phật Giáo Việt Nam tại Los Angeles – Nguyên Trú tŕ Chùa Thiên Minh – Huế đă thâu thần viên tịch.
V́ quá xa xôi, non nước muôn trùng, chúng con không thể nào sang đến chùa Phật Giáo Việt Nam tại Los Angeles, nơi tôn trí Kim quan Cố Ḥa Thượng để đảnh lễ Giác Linh Ngài. Chúng con kính mong Ban Tổ Chức Tang Lễ thông cảm mà từ bi hoan hỷ cho.
Giờ đây, kính xin Ban Tổ Chức cho phép chùa Thiên Minh – Huế chúng con có đôi lời tác bạch trước Giác Linh Cố Ḥa thượng.
Ngưỡng bái bạch Giác Linh Cố Ḥa Thượng!
Tháng 08 tiết mùa thu xứ Huế, khí trời chưa lạnh nhưng ḷng chúng con se thắt, buồn lạnh hơn mỗi khi tưởng kính đến Ḥa Thượng.
Hôm nào đây, tại Huế, chúng con nghe tin Ḥa Thượng sắp xả báo thân, đêm dài chúng con không ngủ, lo lắng từng phút giây. Thế rồi sự hồi hộp lo âu đó đă đến... Khi điện thoại reo, chúng con nhấc máy lên th́ được khẩn tin Ḥa Thượng đă an nhiên thâu thần thị tịch. Từ Cố Đô Huế xa xôi, ḷng chúng con thật bàng hoàng thống thiết.
Ôi thật là!
Lăng già nguyệt lạc
Thạch trụ tây khuynh
Than ôi! Chùa Việt Nam tang tóc, đất Huế Đô ngậm ngùi
Mấy mươi năm hoằng pháp lợi sanh, chưa hề mỏi nhọc
Nay bổng chốc hồi quy chơn cảnh, chẳng bận trần ai
Chúng con kính nhớ Giác Linh xưa, Thiên Minh Tự đồng chơn nhập đạo, Báo Quốc đàn tuổi trẻ thụ phong, xuất trần thượng sĩ khiêm cung, các chốn tổ gần xa tham học, tinh chuyên một dạ thần hôn, thượng cầu hạ hóa chẳng dừng bước chân, kịp đến lúc đạo phong đĩnh đĩnh, tuệ nghiệp huy huy. Th́, trong Phật sự tịnh tâm gánh vác, ngoài xă hội hết dạ lo toan, quán không tính cả Niết bàn, đem t́nh thương Phật rải ban muôn xứ. Mảnh Ca sa b́nh bát một thân, pháp giới là nhà, chúng sinh là quyến thuộc, tinh tấn nêu gương xả kỷ, thực hành hạnh nguyện lợi tha, tháng lại ngày qua ḥa ḿnh cùng vũ trụ. Mọi nơi cất bước tung rải trăm hoa, giáo pháp Thích Ca hoằng truyền nhân thế, Đạo vàng sáng lạn, tứ chúng đồng tu.
Những tưởng rằng:
Bánh xe cửu trụ, vạn kiếp vần xoay
Nào ngờ đâu:
Cơn lốc vô thường ngh́n năm vĩnh biệt.
Ôi thôi thôi!
Thiên Minh tự năm canh buồn vắng lặng
Tấm ḷng son gửi lại bóng trăng rằm
Cực lạc quê hương, một khắc bước trở về
Đàn chúng con sụt sùi hàng lệ nhỏ.
Tâm thường bất biến, Bồ Tát vẫn lai khứ tùy duyên
Đạo thể miên trường, pháp thân vốn như như bất diệt.
Chí tâm thắp giới hương tưởng niệm, dâng cúng dường một tấc ḷng thành.
Đồng âm nguyện y chỉ phụng hành, xin cung thỉnh Tôn sư chứng giám.
Ngưỡng bái bạch Giác Linh Cố Ḥa Thượng!
Sự ra đi của Cố Ḥa Thượng là một mất mát lớn lao không những giữa t́nh Linh Sơn cốt nhục, mà c̣n là một sự trống vắng cho hàng đệ tử xuất gia và tại gia tại Chùa Thiên Minh – Huế chúng con.
Trước Linh Đài hương trầm quyện tỏa, nh́n di ảnh nhớ lại pháp âm, văng vẳng bên tai lời vàng huấn thị, âm ba xa vắng nhưng vang dội cả tầng không. Chập chờn trước mắt, thân giáo đường đường, nhân ảnh xa mờ sao vẫn uy nghi đĩnh đĩnh.
Ôi!
Ngôn ngữ nào chở hết hương đau
Đớn đau nào hơn thầy vắng bóng.
Giờ đây, giữa những khoảnh khắc sẽ biến thành thiên thu vĩnh biệt này, thay mặt Tăng chúng và toàn thể Thiện nam Tín nữ Phật tử Chùa Thiên Minh – Huế, chúng con thành kính nguyện cầu Giác Linh Cố Ḥa Thượng nhủ ḷng từ bi hỷ xả, tha thứ cho chúng con v́ không gian xa cách không về hầu bên Kim quan của Cố Ḥa Thượng trong những giây phút cuối cùng này.
Khể thủ trước Linh Đài, chúng con thành kính đảnh lễ tam bái với tấc dạ chí thành chí kính, cung nguyện Giác Linh Cố Ḥa Thượng Thượng Phẩm Cao Đăng, Liên Đài Ngự Tọa.
Nam mô Tân Viên Tịch, Lâm Tế Tứ Thập Tứ Thế, húy Thượng Nguyên Hạ Cao, tự Măn Giác, hiệu Huyền Không Ḥa Thượng Giác Linh thùy từ mẫn giám.
TM. Tăng chúng và Phật Tự
Chùa Thiên Minh – Huế
Tỳ Kheo Thích Khế Chơn
Thành Tâm Đảnh Lễ.
Điếu Văn Tưởng
Niệm
Cố Hoà Thượng Thích Măn Giác
(Những chữ được In Đậm trong bài Điếu Văn này là những tác phẩm và một số chức vụ quan trọng của Cố Hoà Thượng khi Ngài c̣n sinh tiền)
Kính bạch chư tôn đức Ban Tang Lễ
Kính bạch chư tôn đức Môn Đồ Pháp Quyến
Nơi phương xa, chúng con thành kính phân ưu cùng chư tôn đức, về sự ra đi của Thiền sư Thích Măn Giác. Sự mất mát lớn lao ngàn sau khó t́m lại được.
Đồng thời, chúng con cũng xin thành kính đốt nén hương ḷng, nguyện cầu Giác linh Cố Hoà Thượng thuỳ từ chứng giám cho ḷng thành của chúng con!
Kính bạch Giác linh Hoà Thượng,
Than ôi,
Trời Úc Châu đèn Thiền xao gió
Mây Mỹ Quốc trăng Giới lung lay
Tiếng thống thiết môn hạ bi ai
Khóc tiễn biệt ân sư đức độ!!
Kính nhớ Giác linh xưa,
Chốn Cố Đô tuỳ duyên tái hiện
Trong gia đ́nh hạnh đức thuần lương
Nội-ngoại tổ tiên thâm hiểu Phật đường
Song thân liệt vị cũng nương cảnh Tịnh.
Năm lên 10 cơ duyên đủ chín
Chốn Thiên Minh mối đạo quang minh
Bao tháng ngày cùng Thầy tổ, đệ huynh
Nuôi lư tưởng, độ sinh giải thoát!
Đến khi,
Tuổi 16 tuổi, làu thông kinh pháp
Sa Di, Thập giới phụng thờ
Huyền Không nhả ngọc cho thơ
Măn Giác thong dong nấu sử.
Vượt ngoài bỉ thử, Chân như rực sáng Chân Tâm
Tuổi 20 thấu hiểu phù trầm, Chùa Báo Quốc, Nguyên Cao Tỳ Kheo Tăng tướng.
Kể từ đó,
Bước vân du càng thêm sáng tỏ
Chẳng quảng nắng cháy, mưa phiền
Đêm ngày một dạ với bút nghiên
Học chữ “Truyền Đăng Tục Diệm”.
Xả thân chăm lo mối đạo
Không ngại giông băo, mưa sa
Tháng năm quyết chí liên kết Ta Bà
Song hành Trí-Bi tịnh lạc.
V́ vậy,
Trong cơi năo phiền thập ác, chẳng vướng chút hồng trần
Sống giữa thời đại khó khăn, không tham lợi danh nhân ảnh.
Hết ḷng v́ đạo pháp tinh anh
Hy sinh giữa nhân gian uế trược
Vượt lên hơn được, thấu lẽ Thánh- Phàm
Trong vô thường sắc sắc, không không
Vẫn nhẹ gót viên thông giới đức.
Thật là:
Đức bủa muôn dân bớt khổ, tấm thân chẳng ngại gian nan;
Ân ban nhiếp chúng b́nh an, bản tánh thanh cao tao nhả.
Để rồi,
Trí Bát nhă vô biên “Không Bến Hạn”
Ánh tường vân diễm thế lung linh
“Hương Trần Gian” ngược gió độ sinh
“Mây Trắng Thong Dong” cất bước.
Biến “Không Gian Thành Chiếc Áo”
Mảnh chiêm y hiện rơ dung nghi
Để “Phật Giáo Và Văn Hoá Việt Nam” đượm chất Liên Tŕ
“Băo Qua Cổng Chùa” cũng thành “Tứ Đế”.
Nhớ lúc sinh tiền,
Tinh tấn nghiên tầm giáo nghĩa,
Lăo thông “Tư Tưởng A Tỳ Đàm”;
Chân thành sống cảnh “Bích Nham”
Nguyện đem “Pháp Bảo Đàn” soi sáng.
Từ bi “Nhân Bản”, có trong “Nhân Bản Phật Giáo” cao siêu;
Lư luận đủ điều, “Khảo Sát Môn Duy Thức Học”.
Chẳng màn khổ đau khó nhọc
Quyết đem “Đạo Đức Học Đông Phương”
Ươm mầm cho giới hương“Phật Học, Thiền Học, Thi Ca”
Trở thành vườn hoa“Đạo Phật Của Quần Chúng”.
Không ngại gian nguy khốn khó
“T́m Hiểu Sáu Phái Triết Học Ấn Độ”
Bước lên đạo lộ Tám Nghành
Con đường thoát kiếp tử sanh
Vẫn từ“Đại Cương Đạo Đức Học Phật Giáo”.
Thôi th́,
Trọn kiếp thân không b́ quyện
Kính thành nh́n “Đức Phật Ngồi Yên”
Ngàn đời tâm luôn xưng tán
Thiết tha hoằng hoá Đông Tây
Những mong đạo pháp sum vầy
Ước muốn quốc gia hưng hiển.
V́ vậy, sau khi hoàn tất bút nghiên
Trở về đất Việt tuỳ duyên gieo mầm.
Nhớ những lúc,
Văn Hoá Tổng Vụ Ban Trưởng
ngày đêm soạn thảo, “Lịch Sử Triết Học Ấn Giáo”
những mong thấu đáo ngọn ngành;
Nghĩa lư vi diệu cao thâm
năm tháng đôi vai nặng gánh,“Thanh Niên Vụ Trưởng”
thẳng một trời xanh.
Nhờ vậy,
Bao hạnh đức sáng soi giác tánh
Nụ cười hiền cũng ánh đạo mầu
Tài cao trác tuyệt thâm thuư in sâu
Trí Đại Sĩ ban cơn mưa móc.
Để rồi,
“Phật Pháp Qua Nhận Thức Khoa Học” sớm được khai thông;
Phật Giáo Việt Nam vang đức từ phong khắp chốn.
Thế mới biết,
Một đời kinh thâm vạn thế, noi gương Thiện Thệ Thích Ca;
Một tiếng thức tỉnh ngàn nhà, học hạnh Thiền Sư Măn Giác.
Trí Bát Nhă khắp trùm vũ trụ, “Vạn Hạnh, Kẻ Đi Qua Cầu Lịch Sử”;
Tâm Bồ Đề rộng mở thiên thu “Giá Trị Luân Thường Đạo Phật”.
Đạo phong cao chất ngất;
Đến đi dung nhiếp Tam Thừa.
Tuệ nghiệp soi khắp ngàn xưa;
“Phật Có Ngồi Yên” cũng đồng nhất thể.
Ḷng con giờ này,
Tâm thành ngấn lệ
Chuông cũng lặng thinh
Núi sông dẫu có vô t́nh
Ngậm ngùi nuốt câu tử biệt.
Chư pháp lữ ngày nay thương tiếc
Bao môn đồ hiện kiếp không quên
Thân tứ đại thuận theo lẽ mất c̣n
Tâm chơn giác không bào ṃn tánh thể.
Quả thật,
Cả đời phổ tế, 78 năm công thành chứng đắc, bóng vô minh rẻ nẻo vô sinh;
Giờ phút đăng tŕnh, 56 mùa vui trong pháp lạp, không cô đơn cũng thành “Kẻ Lữ Hành Cô Độc”.
Nơi đây, chúng con,
Năm vóc đầu thành cúng dường Bồ tát
Ba nghiệp thanh tịnh đảnh lễ Giác linh
Cúi xin Ngài cất bước đăng tŕnh
Tuỳ duyên ứng thân hoá độ!!
Bởi v́ đối với Người, hẳn c̣n nhớ rơ:
“Ta từ sanh tử về chơi
Ngồi trên chót đỉnh mỉm cười với trăng”
C̣n con dệt khúc Thường hằng
Nhưng sao ánh mắt không ngăn lệ sầu.
Do vậy, giờ này,
Khắp nơi Việt-Mỹ-Úc-Âu
Đồng thanh dâng trọn ân sâu Đại thừa
Ngôn từ nói mấy cho vừa
Cuộc đời giáo hạnh ngàn xưa vẫn c̣n
Trăng sao dẫu có hao ṃn
Ḷng con vẫn một sắc son tôn thờ!!!
NAM MÔ CHỨNG MINH SƯ BỒ TÁT MA HA TÁT
Chùa Phật Đà, Úc Châu
Sáng ngày 16 tháng 10 năm 2006
Nhằm ngày 25 tháng 08 năm Bính Tuất
Tỳ Kheo Thích Thiện Hữu
Cảm Niệm Ân Đức và hành trạng
của Ḥa Thượng Thích Măn Giác
Viên tịch lúc 8 giờ 30 sáng ngày 22-8-Bính Tuất
tại Cali - Hoa Kỳ. 58 Tăng Lạp. 78 thế tuế.
Thích Nhật Tân kính bái.
Tháng 8 Bính Tuất, mây trời vần vũ, đă cuốn hút một v́ sao
Ngày hai mươi hai, vầng dương biến hiện, che khuất một v́ tinh đẩu
Phiêu du ba cơi, rung bản Huyền Không, độc tấu
Phiêu lăng sáu đường, gảy khúc Măn Giác, độc hành
Bảy mươi tám năm diêm phù, trổi nét ngọc tinh anh
Năm mươi tám năm Pháp Lạp, reo Nguyên Cao bất hoại
Biển đục trần gian, tâm bồ đề bất thối
Sanh tử sự đại, hạnh Bồ Tát, khứ lai
Chung thỉ hữu vô, liễu triệt, tất kỳ tài
Pháp thân như thị, thường chơn, tất kỳ ngộ
Giữa Thánh - Phàm, nói th́ dễ nhưng đồng không phải dễ
Giữa Giác - Mê, hiểu th́ dễ nhưng chứng khó vô vàn
Nên những bậc trượng phu vào ra đại lộ thênh thang
Thắp Đuốc Tuệ nhiệm mầu rạng soi đêm dài tăm tối
Ngài như đại bàng, vỗ cánh tầm không, qua khỏi
Nhưng để lại khung trời bao dấu nét nhớ thương
Ngài đă thong dong trên muôn hướng ngàn phương
Nhưng để lại đó đây bao chân t́nh tŕu mến
Từ Thiên Minh trụ tŕ, đến đại diện Cao Nguyên Trung Phần, một bến
Từ Thanh Niên, Văn Hóa, đến Vạn Hạnh Phó Viện Trưởng điều hành, một phương
Bao nhiêu lần tổ chức Đại Lễ Phật Đản
Thành phố Sài G̣n rợp bóng cờ bay ngũ sắc, rạng rỡ phi thường
Phó Chủ Tịch Giáo Hội Tăng Già Thế Giới, uy nghiêm đường đường
Thành viên Hội Đồng Trưởng Lăo Viện Tăng Thống, tỏa chiếu kim cương
Hội Chủ Tổng Hội Phật Giáo tại Hoa Kỳ, son sắt kiên cường
Hơn hai mươi tác phẩm trước tác, dịch thuật, góp phần văn hóa Đạo, giá gương
Hàng mấy trăm thi phẩm, thi ca Việt trải chiếu mời đạo pháp, quê hương, t́nh tự
Bao tầng lớp sinh viên học sinh, mến áo sân trường, lưu giữ
Bao tầng lớp thanh niên, Phật tử, nhuận ân giáo dưỡng, khắc ghi
Thời Pháp Nạn dấn thân, vượt thoát, kinh qua cao đẹp tuyệt kỳ
Thời Quốc Nạn Bảy Lăm, cả nước lặng ch́m phù tang trôi nổi
Thời thế thế thời, cuồng phong băo thổi
Kiếp lưu vong, không nói tiếng từ ly
Mảnh hồn đau, ai cơ cảm tư ngh́
Mang tâm lực, vẽ hồn thiêng Tổ Quốc
“Mái Chùa che chở hồn Dân Tộc
Nếp sống muôn đời của Tổ Tông”
Quốc hồn, Quốc túy, Quốc phong
Quê hương, Đạo Pháp theo ḍng thời gian
Việt Nam văn hiến năm ngàn
Việt Nam - Phật Giáo hai ngàn đan thanh
Hài ḥa nước sữa trong lành
Tương dung một mối, tương sanh một ḍng
Chống ngoại thuộc, độc quyền, bất nghĩa
Chống ngoại bang, vong bản, phi nhân
Có mà phi, th́ có vẫn hoàn không
Không mà hữu, ngàn đời không mất một
Đạo Pháp - Dân Tộc đă muôn đời bất diệt
Phật Giáo - Quê Hương sẽ muôn thuở trường tồn
Cát đá, thau ch́, dù lẫn lộn ngà ngọc, vàng son
Trang sử Việt vẫn lọc nung chiếu diệu
Ngài tạm ẩn thân, mỉm nụ hoa hàm tiếu
Pháp lữ c̣n đây, kết những đóa vô ưu
Cho Việt Nam - Phật Giáo măi kế thế truyền lưu
Cho Phật Giáo - Việt Nam trải dài non nước Việt
Hôm nay, quốc nội hải ngoại, phương gần phương xa
Tăng Ni tiễn Ngài bên bờ sóng biếc
Tín đồ tiễn Ngài bến nước xanh xanh
Nẻo Tây quy đă đáo lộ an lành
Hạnh độ sanh làm sao không thôi thúc
Hai câu đó, bản hùng ca hành khúc
Hai câu đó, bản t́nh tự dung thông
“Mái Chùa che chở Hồn Dân Tộc
Nếp sống muôn đời của Tổ Tông”
Dù cho vạn hữu Huyền Không
Châu viên Măn Giác sắc không diệu kỳ
Đi, mà không có ra đi
Đến, mà không đến, vô ngh́, phải không
Khi đi, núi núi sông sông
Khi về, núi núi sông sông khác ǵ
Đạo mầu nhiệm thể huyền vi !!!
Brisbane 14-10-06 * Úc Châu
Thích Nhật Tân
MÁI CHÙA VIỆT CHỞ CHE HỒN NƯỚC VIỆT
(Kính nhớ giác linh Hoà thượng Thích Măn Giác)
Sài G̣n Nhỏ cuối thu sầu tiễn biệt
Đất Sài Thành, ôi da diết niềm đau !
Thơ văn bắc đẩu như một v́ sao
Vừa liệm tắt, nhưng công lao không tắt !
Từ đất cố đô, mượn duyên thác chất
Làng Phương Lang xuất hiện bậc nam nhi
Tuổi lên mười, khi xong hết lớp nh́
Theo anh họ[1] quyết tầm sư học đạo.
Năm mười sáu đă tṛn duyên thế độ
Được ngài Quảng Huệ xuống tóc xuất gia
Chỉ vài năm, thơ nhả ngọc đơm hoa
Trang thơ Việt đượm nhuần hương vị Phật.
Hai mươi tuổi tṛn, giới châu Cụ Túc
Chí nguyện Đại thừa cao ngất trời Nam
Giảng kinh pháp khắp các thị thành
Làm Hội Trưởng Cao Nguyên Phật Giáo.[2]
Xứ Anh Đào, phương trời cao cất bước[3]
Ấp ủ hương thiền sáng rực ngày về
Văn Khoa,[4] Vạn Hạnh[5] vang bóng một thời
Ḍng triết Phật đề huề triết Ấn.
Kể từ đó, dấn thân nhập cuộc
Tổng Vụ Thanh Niên[6] tha thiết dựng xây
Tổng Vụ Văn Hoá[7] văn bút ngất ngây
Mái chùa Việt chở che hồn nước Việt.[8]
“Không Bến Hạn”[9] lung linh trác tuyệt
“Hương Trần Gian”[10] toả ngát mười phương
Mấy dặm tŕnh “Mây Trắng Thong Dong”
Tâm dung nhiếp, “Không Gian Thành Chiếc Áo”[11]
Ôi “Vạn Hạnh, Kẻ Đi Qua Cầu Lịch Sử”[12]
“Pháp Bảo Đàn Kinh”[13] tông chỉ độ sinh
“Bích Nham Lục”[14] lưu giữ sử xanh
“Tứ Diệu Đế”[15] làm phương châm tế độ.
Quyết xây dựng “Đạo Phật của quần chúng”[16]
Dẫn người về “Đạo đức học Đông phương”
“Nhân bản Phật giáo”[17] là đuốc soi đường
“Phật học, Thiền học và Thi ca”[18] đầy chất đạo
“Tư tưởng A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận”[19]
Xây nhịp tâm linh giữa Bắc Nam tông
“Khảo sát duy thức học”[20] dung thông
Tâm ngời sáng, vượt trên “Sáu Triết Ấn”[21]
Để “Giá trị luân lư Đạo Phật”[22] ngời sáng
“Phật pháp qua nhận thức khoa học”[23] chiếu soi